۞ بانک اطلاعات حقوقی :

در این وب سایت تلاش گردیده است اطلاعات حقوقی مفید و کاربردی، با هدف ارتقاء دانش حقوقی کشور، در اختیار شما کاربران عزیز قرار گیرد.

موقعیت شما : صفحه اصلی » مقالات حقوقی » مقاله حقوقی » منوی‌های سمت راست
  • شناسه : 11203
  • ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۹ - ۱۹:۵۷
  • 114 بازدید

عقد وکالت

عقد وکالت کلیات : وکالت واژه ای عربی است و در لغت به معنی نماینده و کسی که از طرف دیگری برای انجام کاری تعیین می شود، می باشد. در اصطلاح حقوقی وکیل به کسی گفته می شود که از طرف دیگری به موجب عقد وکالت مامور انجام دادن امری است. ماده ۶۵۶ قانون مدنی عقد وکالت […]

عقد وکالت

کلیات :
وکالت واژه ای عربی است و در لغت به معنی نماینده و کسی که از طرف دیگری برای انجام کاری تعیین می شود، می باشد. در اصطلاح حقوقی وکیل به کسی گفته می شود که از طرف دیگری به موجب عقد وکالت مامور انجام دادن امری است. ماده ۶۵۶ قانون مدنی عقد وکالت را چنین تعریف می نماید « وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین، طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می نماید »

از تعریف فوق استنباط می گردد که اثر عقد وکالت نیابت است بدین معنی که موکل اقدام وکیل را در مورد انجام عملی، به منزله اقدام خود میداند. موضوع وکالت ممکن است انجام یک عمل حقوقی مانند فروش خانه، فسخ اجاره و طلاق و … باشد یا امر دیگری که در شمار اعمال مادی است مانند ساختن بنا و …
مطابق ماده ۶۵۷ قانون مدنی:«‏تحقق وکالت منوط به قبول وکیل است.»‏به این معنا که برای تحقق عقد وکالت می بایست وکیل نیز قبول وکالت نماید. برابر ماده ۶۵٨‏: «وکالت ایجاباً و قبولا به هر لفظ یا فعلی که دلالت بر آن کند واقع می شود.» ایجاب(اعلام اراده طرف اول قرارداد) و قبول (اعلام اراده طرف دوم قرارداد) می تواند با لفظ و نوشته یا فعل باشد. از آنجائیکه برابر قانون ایجاب و قبول عقد وکالت می تواند فعلی و عملی باشد، فلذا در بسیاری از موارد مشاهده می شود که سند وکالت نامه، تنها به امضای موکل می رسد و در ادامه نیز وکیل مذکور در وکالت نامه با اجرای مفاد آن و انجام موضوع وکالت قبولی خود را بصورت فعلی و عملی اعلام می نماید.
وکالت در خصوص اموال غیر منقول ثبت شده می بایست بصورت کتبی و رسمی باشد، همچنین طرفین عقد وکالت می بایست اهلیت کامل برای انعقاد عقد وکالت را داشته باشند و نظر به اینکه عقد وکالت جایز می باشد، پس از انعقاد عقد نیز اگر یکی از طرفین فوت نماید یا مجنون یا سفیه شود، وکالت منفسخ می گردد. همانطوری که بیان شد وکالت عقد است و در نتیجه با اذن و اجازه که ایقاع می باشند تفاوت ماهوی دارد.
گفته شد وکالت از عقود جایز است بدین معنی که هر یک از طرفین در هر زمان که اراده نمایند می توانند عقد را بدون هیچ تشریفاتی منحل کنند، مگر اینکه عدم عزل توسط موکل یا عدم استعفاء توسط وکیل ضمن عقد خارج لازمی، شرط گردد.
از نظر قانونی کاری که وکیل دادگستری برای موکل خود انجام میدهد در قالب عقد وکالت می باشد و امری که وکیل دادگستری برای آن نایب می شود همان دعوا است، چه موکل خواهان باشد چه خوانده چه شاکی و چه متهم. لازم به ذکر است که گاهی هم موضوع مورد نیابت دعوا نمی باشد بلکه موضوعی است که وکیل دادگستری باید به ادارات دولتی مانند اداره ثبت و شهرداری مراجعه نماید.

شرایط موضوع وکالت :
مطابق ماده ۶۶۲ قانون مدنی: «وکالت باید در امری داده شود که خود موکل بتواند آن را بجا آورد و وکیل هم باید کسی باشد که برای انجام آن امر اهلیت داشته باشد.» به این معنا که وکالت در امری داده می شود که خود موکل بتواند آن را انجام دهد بعبارت دیگر توانایی حقوقی انجام دادن آن عمل را داشته باشد. فلذا اکر شخصی به لحاظ محجور بودن نتواند معامله ای نماید، نمی تواند دیگری را وکیل انجام آن معامله نماید، بطور مثال انسانی که سفیه بوده و عقل معاش ندارد، شخصاً نمی تواند معامله نماید، حق ندارد انجام این معامله را به دیگری وکالت دهد. و یا اگر شخصی اساساً حق انجام عملی را ندارد نمی تواند برای انجام آن عمل به دیگری وکالت دهد. بطور مثال، مالکی که حق فروش ملک برای ۵ ‏سال از او سلب شده و نمی تواند آن را بفروشد، حق ندارد برای انجام این معامله به دیگری ‏وکالت دهد، یا اگر وکیلی حق فروش ملکی را داشته ولی حق اخذ ثمن را نداشته باشد، نمی تواند به موجب وکالت تفویضی به شخص ثانوی، او را وکیل در اخذ ثمن نماید، چرا که اساساً خودش دارای این حق نبوده و در نتیجه نمی توانسته حقی را که خودش نداشته و نمی توانسته اعمال کند به دیگری تفویض نماید. نکته دیگر آنکه عمل مورد نظر«قابلیت نیابت دادن » داشته باشد، بطور مثال شخص نمی تواند دیگری را وکیل خود قراردهد که نسبت به حیازت مباحات اقدام نماید ولیکن می تواند در این رابطه افرادی را استخدام و بعنوان کارفرما خواستار اجرای عمل مزبور شود و همچنین است در وصیت که امکان نیابت و نمایندگی در آن راه ندارد. نکته آخر اینکه موضوع وکالت اجمالاً می بایست معلوم باشد اگر چه علم تفصیلی به آن لازم نیست.

لازم به ذکر است که وکالت در محاکم مستلزم داشتن پروانه وکالت مخصرص بوده فلذا اشخاصی که به موجب وکالت نامه های رسمی حق طرح شکایت و یا آقامه دعاوی و تجدید نظرخواهی و …. را از موکل خود اخذ نموده اند شخصا حق مداخله در این امور را نداشته و می بایست به موجب تفویض وکالت به فردی که وکیل دادگستری می باشد نسبت به اجرای مورد وکالت اقدام نمایند و به عبارت دیگر اشخاص نمی توانند با استناد به وکالتنامه های رسمی خود شخصاً در امور قضایی مداخله نمایند.

طرق انحلال عقد وکالت
در وکالتنامه های رسمی، برابر قانون سردفتر مربوطه با ارسال اخطاریه ای به نشانی مندرج در وکالت نامه مراتب عزل وکیل را به ایشان ابلاغ می نماید. و موکلین محتاط نیز به موجب تلفنگرام، فکس و‏ یا اظهارنامه مراتب عزل وکیل را به آخرین نشانی ایشان اعلام می نمایند تا مانع سوء استفاده های وکیل معزول گردند.
در این بحث و در جهت درک بهتر مطالب معنونه مبنی بر چگونگی بلاعزل نمودن وکیل و نیز آثار بلا عزل بودن وکالت تنظیمی ضمن بیان نظریه مشورتی اداره حقوقی به دو فقره از آرای صادره از دادگاه های تجدیدنظر استان تهران اشاره می گردد:
 
نظریه مشوت می شماره ۷۱۲/۷- ۵/۳/۶۲ ‏اداره حقوق دادگستری
 
سئوال _ آیا اینکه در وکالتنامه های تنظیم شده در دفاتراسناد رسمی نوشته می شود که ضمن عقد لازم خارج شرط بلاعزل بودن وکیل از طرف موکل شده است کافی است از برای لازم شدن عقد وکالت یا نه؟
 
با توجه به حکم ماده ۶۷۹ قا‏نون مدنی، موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد. در موردسئوال همین قدرکه طرفین در وکالتنامه رسمی قید می نمایند و اقرار و اعتراف دارند که ضمن عقد خارج لازمی بین آنان شرط بلاعزل بودن وکیل ازطرف موکل شده است برای بلاعزل بودن وکیل کافی است و موید این نظر ماده ٧٠ ‏قانون ثبت است که مقرر داشته محتویات و مندرجات سندی که مطابق قوانین ثبت به ثبت برسد رسمی و معتبر است مگر آنکه مجعولیت آن سند ثابت گردد.

جهت کسب اطلاعات در خصوص تعهدات وکیل و موکل و نقش و وظایف وکیل دادگستری در دادگاه به این لینک مراجعه نمائید.
جهت کسب اطلاعات در خصوص انواع وکالت به این لینک مراجعه نمائید.

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*